عقل گرایی و نقل گرایی در فقه سیاسی شیعه
30 بازدید
محل نشر: علوم سیاسی » تابستان 1380 - شماره 14 » (18 صفحه - از 121 تا 138)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
«فیلون» اولین متفکر با نفوذى بود که خود را با مسأله ایجاد توافقى بین فلسفه یونانى به عنوان یک حقیقت و شرع (کتاب مقدس) به عنوان وحى، و افلاطون و حضرت موسى روبه‏رو یافت.1 از سویى ترتولیانوس متفکر مسیحى در رد عقل و کفایت نقل براى حیات بشر، مى‏گوید: بیچاره ارسطو که براى این مردم شیوه جدل منطقى، و فن اقامه و رد و نقض برهان را ابداع کرد ـ هنرى که ظنیاتش تا این حد دور از ذهن و احتجاجاتش بسى خام و تا این حد مایه ایجاد نزاع مى‏شود ـ که حتى خود نیز از حل تناقضاتش وامى‏ماند. به هیچ چیز ابقا نمى‏کند و به درد هیچ چیز نمى‏خورد... ما که عیسى مسیح داریم دیگر طالب هیچ بحث عجیبى نیستیم و نمى‏خواهیم جست وجویى براى لذت بیشتر از انجیل بنماییم. با ایمان خود ما احتیاج به اعتقاد دیگر نداریم.2 دعواى میان اصحاب عقل و نقل (وحى) در میان مسلمانان نیز استمرار یافت. آغاز خلافت حضرت على علیه‏السلام و وقوع جنگ‏هاى داخلى میان مسلمانان، خبر از ظهور گروه‏ها و فرقه‏هاى کلامى در اسلام مى‏داد. «حسبنا کتاب الله» شعارى بود که محور کار خوارجى قرار گرفت که مى‏توان از آنان به عنوان «نقل گرایان» اولیه در اسلام یاد کرد. مهم‏ترین مسأله‏اى که باعث به وجود آمدن موضع‏گیرى‏هاى عقلانى و نقلانى در میان مسلمانان (معتزله، اشاعره ______________________________ 1 دانش آموخته حوزه علمیه قم و کارشناس ارشد علوم سیاسى.
آدرس اینترنتی